Sprzedaż nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2009 roku

Rok 2009 w obszarze dostaw kolejowego taboru do ruchu pasażerskiego okazał się całkowitą niewiadomą. Z niewielkich kontraktów jedynie część została zrealizowana, natomiast dostawy dotyczyły zamówień złożonych bezpośrednio w roku 2009.

Rok 2009 przyniósł wiele niespodzianek, które sprawiły, że do końca był nieprzewidywalny. Łącznie dostarczono 17 jednostek taborowych, co wobec 66 w roku 2008 oznacza drastyczny spadek o 72,24 %. Również w ujęciu długościowym wyniki nie są optymistyczne. W 2009 roku dostarczono tabor o łącznej długości 555,86 metra podczas gdy w 2008 było to 2699,72 metra, co oznacza spadek o 79,41 %.  Nadal niekwestionowanym liderem jest Pesa, która dzięki dostawie 9 SZT oraz 5 wagonów pasażerskich osiągnęła udział w rynku 82,35 % w ujęciu jednostkowym oraz 89,55 % w ujęciu długościowym. Zgodne z planem Siemens dostarczył dwie nowe lokomotywy elektryczne, które dały udział w rynku na poziomie 11,76 % w ujęciu jednostkowym oraz 7,04 % w ujęciu długościowym. Niespodziewanie w zestawieniu znalazł się Bombardier, który dzięki umowie podpisanej pomiędzy Przewozami Regionalnymi a Railpool dostarczył jedną lokomotywę elektryczną typu Traxx. Ostatecznie umowa dotyczy dzierżawy 10 maszyn na bliżej nieokreślony czas. Ta jedna lokomotywa pozwoliła na udział w rynku wynoszący 5,88 % liczony w jednostkach i 3,4 % liczony w długościach. Niestety wbrew oczekiwaniom w roku 2009 nie dostarczono żadnego z 17 wagonów Z1 zamówionych w FPS przez PKP IC, co znacznie pogrążyło segment wagonów i jednocześnie przekreśliło szanse FPS na zaistnienie w tegorocznym zestawieniu.

 

Udział w rynku taboru kolejowego do przewozów pasażerskich ogółem

 

 

 

Tradycyjnie już segment SZT sprawuje się najlepiej i zdaje się potwierdzać, iż znajduje się on w fazie dojrzałości. Niestety i tutaj zanotowano drobny spadek dostaw, choć nie powinien w żaden sposób nastrajać pesymistycznie. W roku 2008 dostarczono 12 SZT, natomiast w bieżącym 9, co oznacza spadek o 25 %. Łączna długość jednostek dostarczonych w 2008 roku wynosiła 448,8 metra natomiast w 2009 było to 375,3 metra, co stanowi spadek 16,38 %. Różnice pomiędzy tymi wskaźnikami wynikają z faktu, iż w 2009 roku dostarczano wyłącznie SZT dwuwagonowe, natomiast w roku 2008 dostarczono również pojazdy jednowagonowe. Przyjmując 30 letni okres eksploatacji można przyjąć, że rocznie należałoby wymieniać 10 SZT, stąd dostawy rzędu 9 pojazdów są zadowalające, zwłaszcza wobec stosunkowo młodego wieku taboru w tym segmencie.

Rok 2009 miał przynieść dostawę 17 nowych wagonów pasażerskich dla PKP IC. Niestety odbiór zamówienia się przeciągał, stąd dostawy przeniesiono w całości na rok 2010. Dlatego jedynymi bezpośrednimi dostawami w tym segmencie było 5 wagonów sterowniczych, jakie wyprodukowała Pesa. Niestety 5 wagonów w 2009 roku wobec 37 rok wcześniej oznaczają drastyczny spadek o 86,48 %. Skromne 122,5 metra długości w 2009 wobec 976,8 w roku 2008 oznacza spadek o 87,46 %. Oczywiście dla potrzeb oceny pokrycia zapotrzebowania związanego z naturalną (30 letnią) wymianą taboru do 5 wagonów należy dodać odpowiednią ilość substytutów w postaci SZT, które zastąpiły składy wagonowe. Substytuty w 2009 roku pozwoliły zastąpić 18 wagonów, co oznacza dostawy na poziomie 23 wagonów. Niestety aby mówić o rozsądnej wymianie taboru należałoby wymieniać rocznie 117 wagonów, więc pokrycie tych potrzeb można ocenić na słabe 19,66 %.

Zgodnie z oczekiwaniami Siemens dostarczył pierwsze dwie z 10 zakontraktowanych przez PKP IC lokomotyw elektrycznych. Trzecią maszynę dołożył Bombardier, a w zasadzie Railpool leasingując ją spółce Przewozy Regionalne. Daje to dostawy roczne na poziomie 3 maszyn, co wobec braku dostaw w 2008 roku można uznać za pozytywną zmianę, Niestety, aby mówić o rozsądnej polityce taborowej rocznie należałoby kupować aż 17 nowych lokomotyw elektrycznych, co oznacza zaspokojenie zapotrzebowania na poziomie 17,64 %. Dlatego rok 2009 można uznać ponownie za stracony, choć w przyszłym może nastać przełom.

 

Niestety najgorzej sytuacja prezentuje się w obszarze EZT, gdzie z zapotrzebowania na 40 EZT nie dokonano żadnych dostaw. W przeciwieństwie do tego w tym samym okresie 2008 roku dostarczono zaledwie 13 jednostek o długości 977,8 metra, natomiast w bieżącym roku dostawy wynosiły 0.

 

Dostawy nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2009 roku.

 

 

Nieco optymizmu pojawiło się w obszarze zawieranych kontraktów, choć nadal zamówienia są znacznie poniżej potrzeb. W stosunku do trzeciego kwartały udało się podpisać kontrakty w województwie śląskim, z Kolejami Mazowieckimi oraz SKM w Warszawie. Dodatkowo Przewozy Regionalne podpisały umowę leasingową 10 lokomotyw Traxx z Railpool, trwają również rozmowy PR w sprawie leasingu maszyn ES64 F4 z MRCE, co może znacząco poprawić sytuację w obszarze lokomotyw elektrycznych. Warto również odnotować, że Newag po olbrzymim zamieszaniu, jakie stworzył protestami w końcu złożył ofertę, która może zostać oceniona za najlepszą. Odbiorcą nowych SZT z Nowego Sącza może się stać województwo pomorskie.

 

Zestawienie aktualnych kontraktów na nowy tabor

 

Oprócz już rozstrzygniętych postępowań, w toku znajdują się kolejne, wyszczególnione poniżej. Niestety mocno oczekiwane przez pasażerów20 EZT do przewozów dalekobieżnych, które planuje zakupić PKP IC odsuwają się w dosyć odległą przyszłość. Po obejściu problemu, jakim było JASPERS przetarg trafił na kolejny. Otóż w pierwotnym założeniu zakup tych pociągów miał zostać sfinansowany z emisji akcji PKP IC. Jak bardzo dobrze wiadomo, dzięki „Usamorządowieniu PKP PR”i wcieleniu przewozów międzywojewódzkich do PKP IC, oraz zmianie na stanowisku prezesa, spółka PKP IC znalazła się ponownie o lata świetlne od giełdy, a co za tym idzie dochodów z emisji akcji. To w połączeniu z innymi problemami spółki oznacza brak możliwości sfinansowania projektu. Banki kolejno odmawiają kredytowania inwestycji, natomiast PKP IC dąży do zwiększenia dofinansowania w ramach POIiŚ. W efekcie dopiero w połowie roku 2010 okaże się, czy przewoźnik zebrał kwotę potrzebną na zakup składów. Nieco przeciąga się również przetarg w dolnośląskim. Koleje Mazowieckie ogłosiły niedawno przetarg na 11 lokomotyw elektrycznych, jednak utknął on na etapie oceny ofert. Z kolei postępowanie na dostawę 16 EZT zostało unieważnione, ponieważ ceny ofert przekroczyły zakładaną na realizację zamówienia sumę. Ciekawostką jest ogłoszenie przez województwo świętokrzyskie przetargu na 4 nowe EZT, choć PR mocno optowało za modernizacją starszych EN57. Niestety mocno zapowiadane postępowania na dostawę dużej ilości nowych składów nadal są jedynie zapowiedziami.

 

Przetargi w toku i oczekiwane

 

Niestety rok 2009 będzie kolejnym negatywnym dla odnowy pasażerskiego taboru kolejowego w Polsce. Jedynie segment SZT radzi sobie dobrze, obszar wagonów ratuje się substytutami, nieco poprawia się w obszarze lokomotyw elektrycznych, natomiast całkowitą katastrofą jest segment EZT, gdzie w 2009 roku nie dokonano żadnych dostaw.